Collaboratieve onderhandelingen
In de vorige bijdrage hebben we ons toegespitst op de bemiddeling. Vandaag takelen we een andere vorm van alternatieve geschillenregeling: de collaboratieve onderhandeling.
De collaboratieve onderhandeling is een vrijwillige en vertrouwelijke procedure van geschillenoplossing door onderhandeling, waarbij conflicterende partijen en hun respectieve advocaten betroken zijn en laatstgenoemden optreden in het kader van een exclusief en beperkt mandaat van bijstand en adviesverlening teneinde een minnelijk akkoord te bewerkstelligen.
Om collaboratieve advocaat te worden, moet de advocaat (1) een opleiding hebben gevolgd en een erkenning hebben toegekend gekregen, (2) het reglement voor collaboratieve advocaten hebben ondertekend en (3) op de lijst van de collaboratieve advocaten opgenomen worden.
Bij collaboratieve onderhandelingen zijn alle documenten en mededelingen gedaan in de loop en ten behoeve van de onderhandelingsprocedure in beginsel vertrouwelijk, net zoals bij de bemiddeling. Dit kan, eveneens zoals bij de bemiddeling, uitgebreid worden tot documenten van voor de procedure.
Het mandaat van een collaboratieve advocaat is beperkt tot de collaboratieve onderhandeling: indien er geen akkoord wordt bereikt, kan de advocaat niet meer optreden voor die bepaalde cliënt in een geding in het kader van dat geschil. Immers is er een risico op een belangenconflict in hoofde van de advocaat die van de onderhandeling naar de rechtbank stapt.
De collaboratieve onderhandeling volgt, net zoals de bemiddeling, een bepaald scenario, waarbij beide advocaten alternerend de leiding nemen. Het proces vergt een grote voorbereiding tussen de client en zijn advocaat, waarbij het collaboratief onderhandelingsprotocol wordt uitgelegd, alle onderhandelingspunten, belangen, behoeften en noden worden opgesomd en een raming van deze punten van de andere partij wordt gemaakt.
Vervolgens vindt er een vergadering plaats waar partijen met hun advocaten op aanwezig zijn. Een speciaal aspect aan deze vorm van alternatieve geschillenregeling is dat de partij die tijdens de vergadering haar verhaal verteld, dat niet doet tegen de andere partij, maar tegen de advocaat van de andere partij. Nadien kunnen de onderhandelingspunten, belangen en behoeften worden opgesomd. Tijdens een volgende vergadering wordt er gebrainstormd over mogelijke oplossingen en kan er nadien door de collaboratieve advocaten een akkoord worden vastgesteld.
In tegenstelling tot de bemiddeling kunnen collaboratieve onderhandelingen enkel door de rechter bevolen worden op gezamenlijk verzoek van de partijen. Dit geldt wel in elke stand van het geding, behalve voor het Hof van Cassatie en in zoverre de zaak nog niet in beraad is genomen.