Het Burgerlijk Wetboek in beweging: wat verandert er met Boek 7?

Het Burgerlijk Wetboek in beweging: wat verandert er met Boek 7?
Wat hebben de Olympische Winterspelen, de invoering van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de presidentsverkiezingen in Djibouti gemeen?
De gemene deler is dat deze gebeurtenissen zich situeren in 2026. Voor juristen belooft het dan ook een bijzonder boeiend jaar te worden. Na de invoering van onder meer de boeken 5, 6 en 8, dient zich een nieuw hoofdstuk aan in de hervorming van het Burgerlijk Wetboek. Na het wetsvoorstel van 20 februari 2025, het advies van de Raad van State van 28 april 2025 en meerdere hoorzittingen in de Commissie Justitie, wordt verwacht dat Boek 7, inzake bijzondere contracten, in de loop van 2026 in werking zal treden.
Enkele nieuwigheden
1.
Gemeenrechtelijke regime voor dienstencontracten
De wetgever beoogt geen fundamentele omwentelingen en wil niet breken met de traditie van het Belgische recht. Desalniettemin vond zij het nodig bepaalde contracten onder de omvattende noemer van ‘dienstcontracten’ te plaatsen. Deze wijziging, die voornamelijk van vormelijke aard is, zorgt ervoor dat aannemingsovereenkomsten, lastgeving en bewaargeving met de invoering van Boek 7 onder hetzelfde regime zullen vallen.
2.
Afschaffing onderscheid verborgen en zichtbare gebreken
In het wetsvoorstel wordt afgestapt van het onderscheid tussen de artikelen 1641 en 1642 oud Burgerlijk Wetboek. In Boek 7 wordt niet langer gesproken over zichtbare of verborgen gebreken, maar staat het conformiteitsbegrip centraal.
Voortaan zal de verkoper een “conform” goed moeten leveren in het licht van de conformiteitsplicht zoals bepaald in artikel 7.2.30 Burgerlijk Wetboek. Aan deze verplichting is voldaan wanneer het geleverde goed beantwoordt aan wat contractueel werd overeengekomen en aan hetgeen de koper redelijkerwijze mocht verwachten.
De wetgever illustreert dit aan de hand van het voorbeeld van een rode regenjas. Wanneer een verkoper een rode regenjas verkoopt, moet hij enerzijds conform de overeenkomst een rode jas, en dus geen groene, leveren. Anderzijds mag de koper verwachten dat een regenjas geschikt is voor gebruik in de regen en dus bijvoorbeeld waterdicht is, ook al werd dit niet uitdrukkelijk in de overeenkomst bepaald.
Artikel 7.2.35 Burgerlijk Wetboek behoudt in grote mate de reeds bestaande sancties bij niet-conforme levering. Herstel, vervanging, ontbinding en prijsvermindering blijven mogelijke oplossingen bij eventuele gebreken. De koop vernietigen of de prijs terugvragen zal echter niet zonder meer mogelijk zijn wanneer een herstel mogelijk zou zijn.
3.
Samenwerkingsplicht
Artikel 7.4.5 Burgerlijk Wetboek codificeert de samenwerkingsplicht tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Deze plicht kan worden gekaderd in de verplichting van partijen om een contract te goeder trouw uit te voeren. De wederzijdse samenwerkingsverbintenis was reeds een vaste waarde in rechtspraak en rechtsleer.
Het derde lid formuleert dat een opdrachtnemer in principe de instructies van zijn opdrachtgever moet volgen. De uitvoering mag worden geweigerd wanneer de instructie onaangepast of manifest onredelijk zou zijn. Gaat de opdrachtnemer toch over tot uitvoering, zal hij een voorbehoud moeten formuleren. Door dit voorbehoud te formuleren kan de opdrachtnemer van elke aansprakelijkheid worden ontheven.
Zo zal een opdracht van een hoofdaannemer, die kennelijk onredelijk zou zijn, toch worden uitgevoerd door een onderaannemer wanneer hij een voorbehoud formuleert. Bij eventuele latere schade, zal de onderaannemer naar dit geformuleerde voorbehoud kunnen verwijzen om aan zijn aansprakelijkheid te ontlopen.
Besluit
Het nieuwe Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek zal allerminst revolutionair zijn. De wetgever beoogde voornamelijk uniformiteit, codificatie en modernisering. Ook werd veelal rekening gehouden met rechtsvergelijkend onderzoek en consumentenwetgeving. Dergelijke wetgevende maatregelen drongen zich na meer dan 200 jaar weldegelijk op.
Een precieze datum voor de inwerkingtreding is nog niet bekend, maar alles wijst erop dat deze spoedig zal plaatsvinden. Om onaangename verrassingen te vermijden, is het daarom raadzaam om nu reeds advies in te winnen bij het opstellen van overeenkomsten en tijdig rekening te houden met de beoogde wijzigingen.
Adverit Legal volgt de juridische ontwikkelingen nauwgezet en speelt hier proactief op in door ondernemers te begeleiden en, waar nodig, bestaande overeenkomsten en processen te herzien.